Augustus 2026
Lieve mam,
Vandaag kreeg ik het idee om de verhaaltjes die ik over jou en de brieven die ik aan jou heb geschreven op een losse pagina te zetten op mijn site. Jij bent een hoofdstuk apart.
Dat bracht gelijk het gemis naar boven van alle afgelopen momenten die ik zo graag met je had gedeeld.
Thor is ondertussen overleden. Dat bracht een intens gevoel met zich mee waar ik niet op voorbereid was. Er veranderde daardoor veel. Niet alleen door het verdriet, het gemis, het werd duidelijk dat ik mijn leven een nieuwe invulling moest geven. Dat is best een opgave. Maar ik kan t nu als een nieuwe uitdaging zien om alles zo in te richten op een manier die me ook blij maakt. En de gedachte dat Thor nu bij jou is helpt me. Jullie hebben vast veel plezier met elkaar.
Ik had je zo graag over de camperavonturen die ik met EefJan meemaak verteld. Hij die veel kilometers maakte om zijn zusje te komen halen, meenam op reis omdat ze erdoor heen zat.
De lol die we hebben, ondanks wat er in ons leven gebeurt. Als we Yahtzee spelen, zijn we geen spat veranderd. We willen allebei nog steeds graag winnen en blij dat we zijn als t lukt. En de quality time die ik met Rem & Kaar deel. Het genieten van elkaars gezelschap. De grapjes en verhalen die we delen. De manier waarop zij drietjes voor me klaarstaan als er iets is, daar zou jij trots op zijn. Ik schreef al eerder, ik ben een dankbaar schoon zusje.
Nadat pap was overleden en ik de diagnose MS kreeg, hadden we nog meer tijd samen. Je luisterde als ik lastig zat en je vierde mijn successen als mijn grootste cheerleader. Wat zou je blij voor me zijn met mijn stabiele MS van de afgelopen tien jaar!
Gelukkig heb ik nog een aantal spraakberichten bewaard van je. Je stem horen is dan heel dubbel. Ik lach om de grappige dingen die je zegt door mijn tranen heen. Ik mis vooral de lol die we samen hadden en de manier waarop we elkaar begrepen.
Hoe ik zie hoe Kik zich verder ontwikkeld heeft tot de lieve mooie gevoelige dame die ze nu is. Ik herhaal dit vaak maar ik blijf een kind, dat uit je lichaam is gekomen en uitgroeit tot een sterk zelfstandig individu, bijzonder vinden. Zij was het favoriete onderwerp van ons samen. Gister had ik een gezellig moeder&dochterdagje met haar. Eerst samen ergens geluncht en daarna gewandeld door de duinen en op het strand. Een heerlijke relaxte dag!
EefJan vertelde me gisteravond dat hij zich nog kan herinneren dat jij in jouw goedlopende jaren, het steile pad dat door de duinen bij de Laan van Poot richting strand ging, kon belopen. Jij hield ook van rustigere strandjes.
’s Avonds heeft Kik lamskoteletten gebakken. Iets wat jij, Kik en ik graag samen aten. Laatst heeft ze met haar vriend voor mij gekookt en hebben we gezellig op een zwoele zomeravond in mijn gezellige tuin gegeten. Ik interview ze dan zoals jij dat bij ons deed, om niets te willen missen.
Jij wilde meteen als ik bij je binnen kwam dat ik jouw tuin ging bewonderen. ‘Dat doe ik zo mam’, zei ik dan als ik eerst even tijd nodig had om te aarden. Geduld zit niet in onze genen. Ik duw Kik direct naar buiten om alles wat in bloei is te laten zien. Ik kan dan ook niet wachten.
Je hebt me weleens verteld over opie als hij op een feestje was en naar huis wilde, dat hij dan meteen zijn jas aan trok, omies jas meenam onder zijn arm, zocht waar ze zat, de jas aan haar gaf met de woorden ‘kom we gaan’.
Ik leer nu meer geduld te hebben, vooral voor mezelf. Het helpt me mijn tijd bewust in te delen, dat werkt in het voordeel van mijn gezondheid. Het idee is dat t me dan ook beter lukt met anderen ;-).
Tijd is wat elk moment voorbij gaat en tegelijkertijd hebben veel dingen tijd nodig. Een ingewikkelde constructie om de mensheid te leren bewust dankbaar te zijn in het nu.
Dan brengt me weer terug dat jou missen een van mijn rijkdommen is. Iets wat voortdurend in mij meeleeft. Iets wat me een moment heel verdrietig kan maken omdat ik je dan zo mis maar wat uiteindelijk altijd weer een dankbare glimlach op mijn gezicht tovert omdat jij mijn moeder was. Ik heb gelukkig, zeker de laatste jaren tijdens onze vele gezellige momenten samen, bewust van jouw kleurrijke warme mooie menszijn kunnen genieten!
Het was fijn om weer even in gedachten bij je te zijn, tot de volgende brief lieve mam
Warme knuffel ook voor Thor en opie en omie!
November 2024
Lieve mam,
Ik dacht; vandaag is een goed moment om wat warme woorden het universum in te sturen. Even alle leed in de wereld buitensluiten en van dit moment genieten.
Het is alweer een tijdje geleden dat ik je heb geschreven. Vandaag is Kik haar verjaardag. Alweer 22 jaar. Ze is een mooie liefdevolle sterke jonge vrouw mam, je zou ook zo trots op haar zijn!
Ik zie je nog door de ziekenhuisgang mijn kamerdeur voorbij sjezen. Soort van rennend achter je rollator aan. Zo snel had ik je nog nooit zien bewegen. Het leek alsof je zweefde.
Een kleinkind van je dochter, je straalde.
Kikki en ik hadden het gister over je. Hoe zeer ze op je lijkt. Ze heeft jouw doorzettingsvermogen en ze doet ook alles op haar eigen manier. Sounds familiair?
Dat we graag haar verjaardag ook met jou samen hadden gevierd. Zo gezellig altijd met veel lachen luisteren en delen om de tafel vol met lekkers.
Wij hebben gister tompoezen en kwarkcake gemaakt. Al kletsend gezellig met elkaar alle kommen, kloppers en lepels afgelikt zoals wij ook samen deden.
Daarna heeft Kik een van haar favoriete gerechten gemaakt terwijl ik kon rusten. Voorpret omdat ik haar na het eten alvast twee kleine kadootjes heb gegeven want we konden allebei niet wachten.
Volgens traditie heb ik haar vanmorgen wakker gezongen met in mijn handen thee en cake met kaarsjes. In de gister met de hulp van Sabrina versierde kamers was het een klein feestje.
Nadat Kik haar dag ging voorbereiden had ik je gebeld over hoe bijzonder het is om als ouder mee te groeien met je kind. Mooie dingen tegen elkaar aangehouden over moeder zijn. Over sorry te kunnen zeggen voor gemaakte missers.
En hoe belangrijk het is je geliefd te voelen als dochter. The power of love.
Dat heb ik ook altijd gevoeld bij jou en kan het daardoor ook meegeven aan Kikki.
Dit wilde ik vandaag even met je delen mam, zo ben je er toch bij
April 2024
Lieve mam,
Ik zit in een hele andere vibe dan de oranje vibe vandaag.
Jouw kast kraakt vaker de laatste tijd en ik vind het gek dat het alweer zo lang geleden is dat je bent overleden. De tijd gaat snel, zelfs als je in slow motion leeft.
Als ik je mis dan praat ik met je. Ik voel jouw warme energie. Ik lach om mezelf en hoor je dan meelachen.
Ik denk graag dat je samen bent met jouw ouders, jouw opa en oma, beide ooms en jouw nichtjes. Eigelijk met iedereen waar jij veel om gaf.
Jullie delen geleerde lessen met elkaar. Er wordt gelachen, gehuild en op die manier worden oude wonden met elkaar geheeld. Jullie houden een oogje in het zeil op wat er hier met ons op aarde gebeurt. En zenden signalen om jullie aanwezigheid duidelijk te maken.
Ook praat ik graag met opie, jouw vader. Een goed voorbeeld van een sensitieve warme wijze man. Bij hem voelde ik me veilig. Ik vraag hem dan wat hij van iets denkt. En luister naar wat binnenkomt.
Ik hoor hem weer schaterlachen, net zoals toen ik hem uitlegde waarom ik zijn mooie dasspeld had gepikt. Namelijk in de hoop dat oma en hij er nog zouden zijn als we uit (kleuter)school kwamen. Wat overigens gelukt was, ik blij en jullie opgelucht.
Lieve mam, het is altijd fijn om weer even samen met jou en de jouwen te zijn geweest. Al die gedachtes toveren een glimlach op mijn gezicht en liefdevolle energie stroomt binnen.
Dankjewel en
tot het volgende moment
Liefs van je dochter
Mei 2023
Mam in memoriam
Vandaag luister ik naar jouw favoriete muziek. Dan ben ik even wat dichter bij je.
Ik moest denken aan hoe jij vertelde dat jouw vader danstte met jouw moeder net zoals Fred Astaire. Tenminste ..dat vond hijzelf. Als je dat zei, zag ik lichtjes in je ogen schijnen.
En zoals hij op een feestje, omdat hij moe was, een polonaise naar buiten leidde. Zodat iedereen al buiten stond. Een ingeseinde vriend gaf alle jassen aan door een open raam.
Hoe hij ons in zijn capri kwam halen van de lagere school. Altijd met snoep voor onderweg.
En ik denk aan de mooie opmerkingen van jouw mama. Als ik (voor haar een te) kort rokje aanhad, zei ze tegen me… pas maar op dat je er niet over struikelt.. Een uitgesproken sterke liefdevolle vrouw.
Mam, vandaag is het moederdag en morgen ben je jarig.
Ik vier deze dagen dat ik jouw dochter ben. Ik vier jouw levensvreugde die opie en omie jou bewust, na alle ellende van de oorlog, hebben meegegeven.
Ik vier alle keren dat we zo met elkaar konden lachen. Zoals we met elkaar konden spreken met alleen onze ogen.
Ik vier vooral dat ik jou als voorbeeld had als moeder, zodat ik ook zo’n warme band met Kikki heb kunnen opbouwen. ‘Jouw sjeintje’ zoals je haar noemde, komt vanmiddag hier naartoe. Heerlijk.
Dankje lieve mam
Je leeft altijd in ons mee
November 2022
Lieve mam,
De langst blijvende erfenis die iemand kan nalaten zijn de mooie herinneringen en het gevoel wat diegene je gaf. En jij mam was een gulle gever.
Vandaag is het vijf jaar geleden dat je overleed. Ik mis je, dat gaat niet over. Maar ik leer ermee omgaan.
Velen hadden graag zo’n moeder dochter band met elkaar gehad. We hebben veel gedeeld met elkaar en konden lachen om onszelf.
Je was een veelzijdige vrouw die vele harten heeft geraakt. Jouw zijn, jouw aanwezigheid, jouw never-ending levendige energie maakte een ruimte gezellig.
Als ik blokfluitles had gehad op vrijdagmiddag bij de bovenbuurvrouw en ik richting onze voordeur liep op de galerij, rook ik de geur van jouw zelfgemaakte kippensoep. En zodra ik de deur opendeed hoorde ik Jimmy Groce zingen. En jij zong gezellig mee. Zag ik je zitten met beide benen op de bank, een glimlach op je gezicht, een boek in je hand met naast je een glaasje sherry. Jij kon een feestje met jezelf maken. En die gave heb je doorgegeven.
Ik mis jouw warme sterke persoonlijkheid en voel me tegelijkertijd een rijk mens met zoveel liefdevolle herinneringen.
Zo leef je mee in mij, in Kikki en in allen die je hebt geraakt met jouw zijn.
De meest waardevolle erfenis die je iemand kan geven
Mei 2022
Lieve mam,
Je bent morgen jarig.
Vanmorgen zat ik op t terras waar Kikki werkt en mijn gedachten brachten me naar jou. Hoe jij kleine feestjes van zulke momenten maakte.
Deze maand is altijd overweldigend. Dodenherdenking, moederdag en jouw verjaardag allemaal in dezelfde maand.
Deze tijd denk ik ook veel aan opa en oma. Hoe ze hun kracht vonden om in en na de oorlog de moed niet te verliezen na het wrede verlies. Om op hun intuïtie te vertrouwen. Om over die verschrikkelijke tijd te blijven praten, om te blijven zoeken naar redenen om het leven te vieren.
Maar het neemt niet weg dat die nare tijd ook zijn sporen heeft achtergelaten. Ik weet nog dat je met koffers inpakken altijd in je emoties schoot tot je er achterkwam dat dit met het moeten vluchten te maken had. Veel pijnlijke herinneringen.
Genieten krijgt een diepere betekenis als je littekens hebt.
Altijd proberen feestjes te maken op jouw eigen wijze, dat deed je als geen ander. Bijvoorbeeld sjezend op de scoot nieuwe plantjes kopen. Helemaal blij thuiskomen met het resultaat. Het feestje.
Toen ik mezelf laatst op plantjes had getrakteerd, vanwege moederdag, ging ik op de terugweg met de scoot ongewild op twee wielen door de bocht… ik dacht gelijk aan die keer dat jij er af bent geslingerd. Een gebroken heup hield je eraan over. Een pijnlijke les dus ik ga nu maar weer wat genuanceerder door de bocht.
Over moederdag… weet je nog mam, op de lagere school, dat alle kids de moeders toezongen op het schoolplein? Met een zelf geknutseld kadootje in onze hand. Kik zingt datzelfde liedje nog steeds op moederdag. Ze gaat dit jaar samen met haar huisgenootjes voor alle moeders koken. Wat een heerlijk sjeintje zou jij zeggen. Op zulke momenten had ik graag nog even in jouw ogen gekeken.
Morgen zou je 88 zijn geworden. Het is niet te vatten dat er in deze wereld nog steeds gevaarlijke monsters hun gang kunnen gaan. Ik ben blij dat je deze tijd niet mee hoeft te maken. Een herhaling van drama’s.
Onze geschiedenis, jullie verhalen hebben me onder andere geleerd om mijn rug recht te houden, te blijven zoeken naar mogelijkheden en mijn waarde niet te laten afhangen van wat anderen vinden, denken of doen. Belangrijke waardevolle lessen.
Jou kennende worden er ‘where ever you are’ ook weer redenen gevonden om feestjes te vieren. Lechaim!
En mam, ik draag je liefde, warmte en je lach altijd met me mee xx
Juli 2021
Lieve mam,
Tis alweer een tijdje geleden dat je uit deze wereld weg bent gegaan. Ik voelde vanavond de behoefte om even bij je te zijn. Ik vroeg me vanmiddag af of je jouw ouders hebt gevonden in die andere wereld.
Is het daar net als in een droombeleving? Je bent er wel maar tegelijkertijd ook weer niet?
Kan je met ons meereizen in de vorm van zielhoppen? Is je handicap verdwenen, kan je rennen en dansen net als in je dromen?
Ik lijk erg op je mam. Ik maak weer gebruik van de scoot. En als ik erop zit dan is mijn houding hetzelfde als die van jou was. Dan lach ik en voer ik de snelheid op.
Kikki stond toen ze klein was tussen jouw benen en reed zo met je mee. Nu doen Kik en ik het anders. Ze gaat op mijn schoot zitten, zij aan het stuur en zo rijden we samen lekker hard door het park. De eerste keer piesten we bijna in ons broek. Zo’n lol had ik ook met jou.
En Thor. Jullie zouden dol op elkaar zijn! Ik maak praatjes met mensen die ik onderweg tegenkom. Soms interessante ontmoetingen. De meest leuke honden heb ik leren kennen. In alle soorten en maten. Ik aai ze allemaal, mijn nieuwe hobby had ik zo graag met je gedeeld.
Ik had jou ook vast een hond aangepraat.
Jeetje mam wat mis ik je, het gewoon even bij elkaar zijn. Onze grapjes, jouw wijze woorden en zelfs onze kleine kibbelmomentjes.
Ik ben je dankbaar mam. Jouw oneindige positieve energie en mentale kracht om te komen waar je wilt zijn heb ik als voorbeeld mogen hebben. Het vermogen om feestjes te creëeren, de kunst om kleine momenten groot te maken zijn zeker in tijden van revalideren een waar medicijn.
Dank je lieve sterke gekke wijze mam, love you always, wherever you are!
Augustus 2020
Lieve mam,
Ik mis je
Ik ben een nieuw avontuur aangegaan met mezelf
Wat had ik dit graag met je gedeeld
Wat zouden we hebben gelachen om de missers, de eyeopeners en onze zelfspot
Jij zou zeggen: wat hebben we t fijn he Jent
Ik mis je
Kikki begint aan een nieuwe fase
Wat had ik dit graag met je gedeeld
Wat zou je hebben genoten van wie ze is geworden
Jij zou zeggen: ze lijkt op ons Jent
Ik mis je
Onvoorwaardelijke liefde heb ik van jou geleerd
Wat had ik dit graag met je gedeeld
Ik geniet van onze herinneringen
Jij zou zeggen: wat hebben we er veel he Jent
Ik mis je
December 2017
Voor jou mam
En dan neem je opeens afscheid van je moeder. De liefste leukste gekste moeder van het hele universum.
Ik kon met haar over werkelijk van alles praten. We luisterden naar elkaar, confronteerden en stimuleerden elkaar. We deelden onze gevoelens, onze gedachtes en ons gedrag. En konden om onszelf lachen. En dat deden we veel.
Duidelijk, oprecht en rechtvaardig zijn ook woorden die bij haar horen. Een moeder die van me hield ‘no matter what’.
Op het moment dat haar lichaam en haar kracht het niet meer redden, voel je dat afscheid nemen onvermijdelijk is. Dan denk je dat je, met de pijn die je voelt, niet verder kan leven.
Maar je brein bedenkt, bijna gelijktijdig, foefjes om je te laten overleven. Naast het verdriet stroomt er een warm gevoel binnen, het gevoel van ‘bevoorrecht’ zijn. Een gevoel dat me sterkt, me omarmt en me warm van binnen maakt.
Mijn moeder was een ontzettend lieve krachtige vrouw. Ik heb veel goede dingen van haar geleerd. ‘Luister naar je hart en intuïtie’ en ‘blijf geloven in jezelf’ hebben me door moeilijke momenten geholpen. ‘Wees happy met de dingen die je hebt’ is een waarheid die me aangespoord heeft om bewust in het moment te leven en ervan te genieten.
Ze heeft belangrijke levenslessen van haar ouders meegekregen. Harde lessen geleerd doordat ze een oorlog doorleefd hebben. Mensen die met elkaar ongelooflijk veel verdriet, angst en ellende hebben moeten doorstaan. Maar er werd over gesproken en het verdriet werd gedeeld.
Mijn moeder heeft mij ook geleerd het leven te vieren, tegenslagen als een uitdaging te zien en niet op te geven. Wat kan niet?– werd vervangen door - wat kan wel. Niet denken in beperkingen maar in mogelijkheden. Door deze wijsheid bleef ik staan op het moment dat de diagnose MS werd uitgesproken.
Ik heb de laatste jaren, nadat ik afgekeurd thuis kwam te zitten vanwege mijn MS, veel quality time met haar kunnen hebben. Momenten die ik meeneem, de rest van mijn leven.
Haar wilskracht om alles uit het leven te halen was bewonderenswaardig. Vele mooie herinneringen bewaar ik in mijn hart. Ik mis haar ontzettend maar onze sterke band maakt dat ons lijntje blijft bestaan.
Zo leeft ze met me mee, maar alleen dan in een andere wereld.
